350 PARSELİN MALİKLERİ
MAĞDUR EDİLİRKEN, TEK SUÇLARI KANUNLARA GÜVENMEKTİ.

Kronolojinin Hukuki Özeti

İsaören’in yerleşik alan süreci, 1992 yılında Bursa Valiliği İl İdare Kurulu tarafından köy yerleşik alanı ve civarı sınırının belirlenmesiyle başlamıştır. Bu sınırı açıkça kaldıran veya geçersiz hâle getiren bir idari işlem bulunmadığından, 1992 tarihli tespitin hukuki geçerliliğini koruduğu değerlendirilmektedir.

2006 yılında İsaören’in gelişme ihtiyacı doğrultusunda köy gelişme alanları belirlenmiş ve ilgili 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planına işlenmiştir. Böylece 1992 tarihli yerleşik alan tespiti, sonraki planlama kararlarıyla desteklenmiş ve geliştirilmiştir.

Buna karşılık İnegöl Belediye Meclisi, 2009 yılında yetkisi bulunmadığı hâlde yeni bir yerleşik alan sınırı belirlemiş; 1992 tarihli sınırın bazı bölümlerinde mesafeyi sıfıra kadar düşürürken, bazı bölümlerde ise yerleşik alanı 300 metreye kadar genişletmiştir. Böylece herhangi bir bütüncül, nesnel ve teknik ölçüte dayanmayan farklı uygulamalar oluşturulmuştur.

Söz konusu 2009 tarihli işlem, Bursa 3. İdare Mahkemesinin 11.12.2025 tarihli, E.2025/233 ve K.2025/1693 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. İptal kararıyla 2009 yılında yetkisiz şekilde belirlenen sınır, hukuken ortadan kalkmıştır.

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin 20.09.2022 tarihli ve 1202 sayılı kararıyla, İsaören Mahallesi’nin 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8/ğ maddesi kapsamında kırsal özelliği devam eden yerleşim olduğu resmen kabul edilmiştir. Bu karar yeni bir sınır çizmemekte; İsaören’in kırsal hukuki statüsünü belirlemektedir. Bu nedenle daha önce usulüne uygun biçimde belirlenmiş köy yerleşik alanı ve civarı sınırlarının, kırsal yerleşik alan ve civarı sınırı olarak dikkate alınması gerekmektedir.

Ancak 2026 yılında hazırlanan yeni kırsal yerleşik alan sınırı, iptal edilen 2009 tarihli sınırla birebir aynıdır. Böylece 2009 yılında yetkisiz şekilde yerleşik alana dâhil edilen ve bazı noktalarda 300 metreye kadar genişletilen alanlar, yeni bir tespit yapılmış görüntüsü altında hukuken meşrulaştırılmak istenmektedir. Buna karşılık 1992 tarihli kararla tanınan bazı alanlarda mesafenin sıfıra düşürülmesi de aynen korunmaktadır.

Bu nedenle 2026 tarihli işlem, gerçek anlamda yeni ve bağımsız bir sınır tespiti olmayıp, mahkeme kararıyla iptal edilen 2009 tarihli işlemin yeniden tesis edilmesi niteliğindedir. Bir işlemin yetkili makam tarafından yeniden kabul edilmesi, önceki işlemin hukuka aykırı sonuçlarının somut teknik inceleme yapılmaksızın aynen sürdürülmesini kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.

Sonuç olarak yeni tespitin; 1992 İl İdare Kurulu kararı, 2006 gelişme alanları, 20.09.2022 tarihli 1202 sayılı karar ve 11.12.2025 tarihli mahkeme kararının gerekçesi birlikte değerlendirilerek hazırlanması gerekir. İptal edilen 2009 sınırının aynen tekrar edilmesi; Anayasa’nın 138. maddesinde düzenlenen yargı kararlarının bağlayıcılığı, hukuki güvenlik, eşitlik, ölçülülük, belirlilik, mülkiyet hakkı ve idarenin keyfî davranma yasağı bakımından yeniden hukuka aykırılık oluşturabilecektir.